Herdenking en oproep tot actie van QUACK
We rouwen voor de doden en we vechten als de hel voor de levenden!
De dag van rouw voor gehandicapten is een internationale herdenking die op 1 maart wordt gehouden om de levens te vieren en de doden te herdenken van mensen die door zorgverleners of familieleden zijn gedood vanwege hun handicap. Wij, Queers Undoing Ableism Care Kollective (QUACK), zijn tegen de norm dat van het gezin wordt verwacht dat het de primaire basis van zorg vormt in de samenleving. Wij zijn tegen de norm dat mensen met een handicap worden afgezonderd in instellingen, die zogenaamd plaatsen van zorg zijn, maar te vaak plaatsen van mishandeling zijn. Als samenleving zijn we allemaal elkaars verzorgers en we willen wereldwijd alle gehandicapten herdenken die vermoord zijn omdat ze gehandicapt zijn, en niet alleen degenen die vermoord zijn door hun familie en door ‘gezondheidsprofessionals’.
We herdenken alle gehandicapten die wereldwijd vermoord zijn omdat ze gehandicapt zijn
Als we gehandicapte mensen zeggen, bedoelen we lichamelijk gehandicapten, geestelijk gehandicapten, chronisch zieken, gekke mensen, neurodivergente mensen, overlevenden van trauma’s, crips, dove mensen, mensen die zichzelf diagnosticeren, mensen die denken dat ze niet gehandicapt genoeg zijn om zichzelf gehandicapt te noemen, iedereen wiens lichaamsgeest niet als normaal gezien wordt. Op deze dag rouwen we met veel pijn om ontelbare verliezen. We herdenken alle gehandicapten die wereldwijd vermoord zijn omdat ze gehandicapt zijn, niet alleen degenen die vermoord zijn door hun familie en door ‘gezondheidswerkers’. Fascisme en kapitalisme maken het normaal om te lijden en overtuigen mensen ervan dat gehandicapte levens minder waardevol zijn. Deze ideeën forceren mensen om een gewelddadig systeem te accepteren en weerhoudt mensen ervan te herkennen hoe ze gehandicapt worden door fascistisch validisme, en om ertegen in opstand te komen. De mentaliteit van ‘het recht van de sterkste’ is nooit echt verdwenen; eugenetica en nazi’s zijn nooit echt verdwenen. Onder kapitalistische structuren die de waarde van mensen koppelen aan hoe productief je bent, wordt validisme gebruikt om handicaps als ‘niet productief’ te framen, wat het zijn van gehandicapt tot een angstaanjagende identiteit maakt. Validisme heeft dus niet alleen invloed op mensen met een handicap, maar op iedereen: we worden allemaal beoordeeld op ons vermogen of onvermogen om een goede, productieve en gehoorzame werknemer te zijn voor de kapitalisten en fascisten.
Als mensen met een handicap belichamen we het verzet tegen de productiviteitscultuur, onze lichaamsgeesten zijn letterlijk in staking, of we dat nu willen of niet, of we nu werk hebben of niet, en we worden hiervoor gestraft, onderdrukt, buitengesloten en ja, maar al te vaak vermoord. Naarmate meer mensen armoede ervaren, zullen meer mensen die niet in staat zijn om te werken tot zondebok worden gemaakt in plaats van dat de rijken worden aangevallen. We verwachten meer onderdrukking van gehandicapten en andere onderdrukte groepen mensen zoals migranten, mensen van kleur, queer en lhbti+-mensen en vrouwen.
Laat deze tekst niet alleen een herdenking zijn, maar ook een oproep tot actie!
En dus rouwen we om de doden en vechten we als de hel voor de levenden! Laat deze tekst niet alleen een herdenking zijn, maar ook een oproep tot actie! We rouwen om de volgende mensen (en om nog veel meer mensen die we niet benoemen):
• De genocide op gehandicapten in Duitsland, Oostenrijk en Polen van 1939 tot zelfs na 1941 onder de naam Aktion T4. Voordat de genocide op Joodse, Roma, Sinti, queer en lhbti+-mensen zelfs maar begon, werden de gaskamers gebruikt om gehandicapten van allerlei achtergronden te vermoorden. Door de Aktion T4 werden naar schatting 200.000 gehandicapten vermoord. Voor Joodse gehandicapten werden de gaskamers zelfs als een dood met te veel waarde gezien – in plaats daarvan werden ze levend verbrand. (Nazi’s die door de oorlog gehandicapt raakten, werden ook door hun nazi-collega’s vermoord. Zelfs Aloisia Veit, de gehandicapte achternicht van Hitler, werd niet gespaard en vermoord. We vermelden dat gehandicapte nazi’s werden vermoord, maar voor de duidelijkheid rouwen we niet echt om hun dood. We noemen het alleen om te laten zien hoe makkelijk het is voor mensen om zich tegen je te keren als je eenmaal gehandicapt bent). We eisen de erkenning dat fascisme altijd validistisch is, we eisen van alle antifa’s (en van iedereen eigenlijk) dat ze zich informeren over wat validisme is. We eisen van activisten dat de strijd tegen fascisme veel inclusiever en toegankelijker wordt gemaakt voor degenen die het meest door fascisme worden getroffen, dat wil zeggen mensen met een handicap, mensen van kleur, queer en lhbti+-mensen. Aan mede-gehandicapten vragen we dringend om zich bij ons aan te sluiten in de strijd tegen fascisme.
• We rouwen om alle gehandicapten die door de politie zijn vermoord. We zeggen jullie dat veel mensen die door de politie worden vermoord gehandicapt zijn, maar dat dit grotendeels ongedocumenteerd blijft. Stel je voor dat je doof bent en niet begrijpt wat een politieagent je probeert te vertellen. Stel je voor dat je gek bent en dat een politieagent denkt dat je alledaagse gedrag, je met je eigen zaken bemoeien, een gevaarlijke bedreiging is. Stel je voor dat een politieagent bovenop je zit en je astma hebt. Stel je voor dat je een gezondheidscrisis hebt en de politie komt opdagen in plaats van hulpverleners. Deze verloren levens zijn ontelbaar, het zijn er te veel. We rouwen om het verlies van Sammy Baker die op 13 augustus 2020 door de politie in Amsterdam werd vermoord tijdens een drugspsychose.
We willen een samenleving gebaseerd op zorg, niet op straf
• We rouwen om de ontelbare gehandicapten die zijn vermoord in de zogenaamde Verenigde Staten. Veel mensen die in de zogenaamde Verenigde Staten door de politie worden vermoord vanwege vooroordelen die te maken hebben met hun huidskleur, etniciteit, gender, zijn ook het doelwit vanwege hun handicap. De politie claimt in veel gevallen dat de doodsoorzaak veroorzaakt wordt door de handicap, om mensen te laten geloven dat ze iemand niet hebben vermoord. Dood de agent die in je hoofd leeft, onderwijs jezelf over de antipsychiatriebeweging en de intersecties van racisme en handicaps. Schaf de politie af. We willen een samenleving gebaseerd op zorg, niet op straf.
We moeten verbindende zorg organiseren die de eenheid in onze diversiteit erkent
• We rouwen om de queer en lhbti+-mensen die gehandicapt werden gemaakt door de maatschappij omdat de maatschappij zei dat queer zijn een ziekte is en hen daarom vermoordde. We rouwen om de vermoorde vrouwen die gehandicapt werden gemaakt door de maatschappij omdat de maatschappij zei dat vrouwen die geconfronteerd worden met onderdrukking en gek worden en/of in opstand komen tegen het patriarchaat ziek en hysterisch zijn. We rouwen om de mensen van kleur die door de maatschappij gehandicapt zijn gemaakt omdat ze slavernij en onderwerping aan witte kapitalistische normen weigerden, en vermoord werden. In Atjeh, in de Indonesische archipel, bleven mensen herhaaldelijk Nederlandse kolonisten doden als een vorm van verzet. De Nederlanders dachten toen dat ze ziek waren, want waarom zouden ze anders blijven moorden? Dus bouwden ze een ziekenhuis voor hen. Drapetomanie is de ziekte die aan zwarte mensen werd toegeschreven toen ze wegliepen van plantages in de zogenaamde Verenigde Staten: als je wegloopt, moet je wel ziek zijn, dacht men. We gebruiken deze historische voorbeelden, maar vandaag de dag worden mensen van kleur nog steeds als ziek bestempeld omdat ze zich verzetten tegen kolonialisme en witte suprematie, en worden daarom vermoord of geïnstitutionaliseerd in zogenaamde zorginstellingen. In Nederland zijn veel mensen die de diagnose voor agressiestoornis of schizofrenie krijgen zwart. Laten we onze samenleving diagnosticeren met validistisch racisme. Validisme is altijd kapitalistisch, seksistisch, racistisch, queer- en vetfobisch. Of een ervaring al dan niet als een handicap wordt bestempeld is een culturele beslissing en de witte, patriarchale, cis-heterosuprematiecultuur maakt die keuzes op verkeerde en gewelddadige wijze. We roepen op tot solidariteit tussen queers, vrouwen, mensen van kleur en gehandicapte mensen. We eisen dat je jezelf onderwijst over hoe eugenetica, nazi’s en fascisme op ons allen afkomen, en dat je erkent hoe onze strijd verenigd is. We eisen dat we ons niet laten verdelen. We hebben elkaar nodig. We moeten verbindende zorg organiseren die de eenheid in onze diversiteit erkent.
• We rouwen om de gehandicapten die geëuthanaseerd werden omdat de gezondheidszorg niet toegankelijk voor hun was. We kosten de maatschappij minder als we dood zijn, en daarom wordt euthanasie genormaliseerd op hetzelfde moment dat er bezuinigd wordt op de gezondheidszorg. Op dezelfde manier rouwen we om de mensen met een handicap die zichzelf van het leven hebben beroofd als gevolg van validisme, omdat ze geen toegang hadden tot de gezondheidszorg, of omdat ze ervan overtuigd werden dat ze de zorg niet waard waren. We dringen er bij iedereen op aan om te beginnen met het opbouwen van wederkerige hulpnetwerken van antivalidistische zorg, omdat de kapitalistische systemen er alles aan zullen doen om ons niet de gratis en toegankelijke gezondheidszorg te geven die we nodig hebben. We eisen dat je jezelf voorlicht over je eigen geïnternaliseerde validisme, voor jezelf en voor ons. Aan degenen die het gevoel hebben dat hun eigen behoeften of levens er niet toe doen vanwege hun handicap: wij zien jullie en we zeggen jullie dat jullie er wel toe doen. Stuur ons een e-mail voor ondersteuning en kom naar onze gemeenschapsbijeenkomsten als deze voor jou toegankelijk zijn. Als ze niet toegankelijk zijn voor jou, zoek dan alsjeblieft ergens anders hulp bij iemand die je vertrouwt; je bent het waard.
• We rouwen om alle gehandicapten die zijn en worden vermoord in Palestina. Al vele jaren maakt het zionistische bezettingsleger mensen gehandicapt. Een belangrijke tactiek tegen Palestijnse activisten is om Palestijnse mensen in hun been of voet te schieten zodat hun ledematen geamputeerd moeten worden. Oorlog is altijd een gebeurtenis die mensen massaal gehandicapt maakt, maar toch is het gebruikelijker om te spreken over mensen die gewond raken dan over mensen die gehandicapt worden. Van een verwonding kun je herstellen, van een handicap niet. Mensen raken blijvend gehandicapt door oorlog, of het nu is omdat ze ledematen verliezen of omdat ze getraumatiseerd raken, gek worden, dat alles en nog veel meer. Gelukkig kunnen mensen die eenmaal gehandicapt zijn nog steeds deel uitmaken van het verzet, we kunnen nog steeds activisten zijn, we kunnen nog steeds onderlinge hulpnetwerken organiseren. We rouwen om de gehandicapten die zijn vermoord in Soedan, Oekraïne, Congo en alle andere oorlogsgebieden. Vergeet niet dat Congo lange tijd het hoogste aantal mensen met geamputeerde ledematen ter wereld had, omdat de armen of benen van mensen die op plantages werkten door de Belgische kolonisten werden afgehakt. Wij eisen volledige dekolonisatie en herstelbetalingen van de kolonisten aan de gekoloniseerden. Rechtvaardigheid voor gehandicapten betekent een vrij Palestina, een vrij Soedan, een vrij Oekraïne, een vrij Congo.
• We rouwen om de gehandicapten die zijn omgekomen in oorlogsgebieden omdat ze vanwege validisme niet konden vluchten. Waar vluchten over het algemeen ook niet toegankelijk is voor mensen die niet gehandicapt zijn, is het extra moeilijk voor mensen met een handicap. Door validisme laten mensen je misschien expres achter, of geven ze er de voorkeur aan om andere mensen te helpen vluchten. Het is voor gehandicapte vluchtelingen ook moeilijker om asiel te krijgen, omdat de staat misschien denkt dat je niet kunt werken of omdat je ook echt niet kunt werken in het land waar je asiel aanvraagt. Sommige gehandicapte vluchtelingen krijgen geen asiel vanwege hun handicap. Gehandicapte Oekraïense vluchtelingen hebben grotendeels toegang tot reguliere voorzieningen voor gehandicapten, terwijl vluchtelingen uit andere landen dat in Nederland niet hebben. We zien in dat dit racistisch is, maar zien ook dat Oekraïense mensen nog steeds niet worden gezien als gelijkwaardig aan Westerse witte mensen. Steun gehandicapte vluchtelingen in je omgeving, vooral als ze ongedocumenteerd zijn en geen toegang hebben tot opvang en gezondheidszorg. We eisen asiel voor gehandicapte vluchtelingen, of ze nu betaald werk kunnen doen of niet. Vluchtroutes moeten voor iedereen toegankelijk zijn; daarom moeten ook alle grenzen worden afgeschaft.
• We rouwen om de dood van gehandicapten omdat het medisch-industrieel complex winst belangrijker vindt dan mensenlevens. Levensreddende medicijnen zouden op grote schaal en in gelijke mate beschikbaar kunnen zijn, maar het kapitalisme hecht geen waarde aan mensenlevens. Het meest winstgevende bedrijf in Europa is het Deense farmaceutische bedrijf Novo Nordisk. Dit bedrijf maakt winst over onze ruggen, ten koste van onze gezondheid, onze levens, onze gehandicapte levens. Waar steeds meer mensen zich geen gezondheidszorg kunnen veroorloven, wordt Novo Nordisk, samen met andere grote farmaceutische bedrijven, alsmaar rijker. Het hebben van een handicap kan je arm maken, en arm zijn verhoogt het risico om gehandicapt te worden. Medicijnen zouden gratis moeten zijn voor iedereen. We eisen dat er een einde komt aan patenten op medicijnen. We eisen dat er een einde komt aan de criminalisering van het maken van je eigen medicijnen. Dit betekent ook dat we een einde willen maken aan de oorlog tegen drugs. Geef het geld van de rijken aan de (gehandicapte) armen.
• We treuren om de dood van gehandicapten in Afrika en andere overuitgebuite plekken in de wereld, omdat West-Europese landen en de Verenigde Staten meer vaccins, medicijnen en andere medische benodigdheden hamsteren dan ze nodig hebben. In 2024 weigerde de fascistische PVV-minister Agema het Nederlandse overschot aan pokkenvaccins te geven aan Congo, waar een pokkenuitbraak was met vele doden tot gevolg. Dit is niet eenmalig: systematisch worden levensreddende middelen opgepot in plaats van gedeeld. Deel waar je kunt middelen met mensen met een handicap als ze in nood zijn. Wereldwijd vormen mensen met een handicap het grootste deel van de mensen die in armoede leven. Maak je hulpgoederennetwerken antivalidistisch en dekoloniaal.
• We rouwen om de dood van gehandicapten in zogenaamde zorginstellingen in Nederland en wereldwijd. Of iemand nu actief is vermoord, of vermoord is door verwaarlozing of een gebrek aan zorg, of omdat ze gemarteld zijn onder het mom van zogenaamde zorg en daarna besloten zelfmoord te plegen. Er heerst te vaak een cultuur van straf in de gezondheidszorg, want zelfs in zorginstellingen die bedoeld zijn voor gehandicapten worden gehandicapten maar al te vaak gezien als een last, als mensen die gecorrigeerd moeten worden. In Nederland komt het bijvoorbeeld nog steeds voor dat suïcidale en depressieve mensen in isoleercellen worden gestopt. Het komt nog steeds voor dat gehandicapten met bijvoorbeeld het syndroom van Down (seksueel) misbruikt worden door hun verzorgers binnen ‘zorginstellingen’. We eisen dat er een einde komt aan het validistische geweld en de strafcultuur in zorginstellingen door zorgmedewerkers. We eisen een einde aan gedwongen gezondheidszorg. We eisen van alle voorstanders van de afschaffing van gevangenissen en politie dat ze zich informeren over hoe het antwoord hierop niet betekent dat er in plaats daarvan meer dwangmatige zorginstellingen moeten komen.
Alle doden die we hebben genoemd, waren te voorkomen
• We rouwen om de dood van gehandicapten, en mensen die niet gehandicapt waren, die stierven aan corona omdat de mensen om hen heen het vertikten om een masker te dragen en afstand te houden. De coronapandemie was een moment waarop ongelijkheid in veel opzichten zichtbaarder werd. Het validisme in de samenleving is ook zichtbaarder geworden. Er waren en zijn nog steeds oproepen om corona gewoon te negeren en door te gaan met de orde van de dag omdat er alleen gehandicapten en ouderen aan corona sterven. Dit is ten eerste niet waar: er stierven en sterven nog steeds veel mensen die niet eerder ziek waren. Ten tweede kan iedereen op een bepaald moment gehandicapt raken (door bijvoorbeeld long covid) en iedereen zál gehandicapt raken als ze ouder worden, dus misschien wil je gehandicapten niet te veel onderdrukken omdat je je later bij onze club zult aansluiten. Ten derde zijn gehandicapte levens belangrijk en eisen we dat jullie ons, de gehandicapten, zien als volwaardige leden van de samenleving. We eisen dat jullie extra moeite doen om geen ziektes te verspreiden, we eisen dat jullie een masker dragen! Alle doden die we hebben genoemd, waren te voorkomen. Deze mensen stierven niet door hun handicap, ze stierven door geweld of nalatige zorg. Ze stierven door kapitalisme, ze stierven door fascisme, ze stierven door validisme, racisme, seksisme, queerhaat. Hoewel sommige handicaps en ziektes natuurlijk dodelijk zijn, is het de maatschappij die ons gehandicapt maakt door geweld en verwaarlozing, niet onze handicaps.
In solidariteit, QUACK!
door Queers Undoing Ableism Care Kollective – QUACK
Contact ons: quack[a]disroot.org
Evenementen: squ.at/r/ajrd